Voorzetraam: wat het is, welke soorten er zijn en hoe goed het isoleert

Een voorzetraam is een tweede raam dat je voor of achter je bestaande raam zet, zodat er een stilstaande luchtlaag tussen beide ontstaat. Van enkel glas maak je zo bijna dubbel glas: de warmtedoorlating zakt van Ug 5,8 naar ongeveer 2,8. Milieu Centraal raadt het aan als HR++ in jouw huis echt niet kan, bijvoorbeeld in een huurhuis of monument.^MCMC

Wat is een voorzetraam?

Een voorzetraam is een extra raam dat je tegen het bestaande raamwerk zet. Het oude raam blijft zitten. Tussen het oude glas en het nieuwe raam ontstaat een laag lucht die niet beweegt, en stilstaande lucht houdt warmte goed tegen. Zo maak je op een eenvoudige manier ‘dubbel glas’ van enkel glas.^MC

Milieu Centraal beschrijft twee plekken: aan de binnenkant of aan de buitenkant, tegen een houten raamwerk of in een stalen kozijn. Er zijn ook voorzetramen met een HR-coating. Die isoleren beter dan voorzetramen zonder coating.^MC

In een monument heet hetzelfde idee vaak voorzetbeglazing of achterzetbeglazing, zeker bij glas-in-lood. Dat werkt hetzelfde, maar er gelden andere regels en een eigen subsidie. Dat staat in voorzetraam in een monument.^RVO

Het werkt door de luchtlaag

Het voorzetraam zelf isoleert weinig. Het gaat om de lucht ertussen. Milieu Centraal noemt voor kozijnfolie, die op dezelfde manier werkt, een luchtlaag van idealiter 1,5 cm. Minder dan 1 cm is te weinig. Bij meer dan 2 cm gaat de lucht weer bewegen en isoleert hij minder.^MC TNO houdt voor zelfgemaakte voorzetramen minstens 15 mm afstand tot het glas aan.^TNO

Die lucht moet ook echt stilstaan. Lekt er warme kamerlucht in de ruimte tussen de ramen, dan verlies je warmte en krijg je condens op het oude glas. Daarom sluit je een voorzetraam aan de kamerkant zo dicht mogelijk af.^RCE Hoe je dat doet, lees je in condens bij een voorzetraam.

Hoe goed isoleert een voorzetraam?

De maat voor glas is de Ug-waarde: hoeveel warmte er per m² doorheen gaat. Hoe lager, hoe beter. In de tabel staan de waarden die Milieu Centraal en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) noemen.

Een voorzetraam haalt dus ongeveer het niveau van gewoon dubbel glas, maar niet dat van HR++.^MC TNO rekent per raam met enkel glas met tot 35% minder warmteverlies. Op oud, dun dubbel glas is dat hooguit 20%.^TNO Op enkel glas levert het dus het meest op.

Vijf soorten voorzetramen

Voorzetramen verschillen vooral in hoe ze vastzitten. Dat bepaalt of je het raam nog open kunt doen, of je het zelf kunt plaatsen en of je het later zonder schade weghaalt.

1. Vast voorzetraam. Een raam in een eigen kader dat je vastschroeft in de dagkant of op het kozijn. Het sluit goed af, maar het oude raam gaat niet meer open en je haalt het niet zomaar weg.
2. Afneembaar voorzetraam, bijvoorbeeld met een magneetstrip. Op het kozijn plak of schroef je een strip, het raam klikt of hecht daarop. Je haalt het eraf om te luchten of schoon te maken.
3. Draai- of schuifvoorzetraam. Een raam met scharnieren of rails, zodat je het opent zoals een gewoon raam. Handig als je het oude raam vaak open wilt doen.
4. Zelfbouw met folie. Een dunne krimpfolie die je met dubbelzijdig plakband op het kozijn of op een eigen frame van latten spant. TNO beschrijft drie varianten.^TNO
5. Buitenvoorzetraam. Een extra raam aan de buitenkant. Dat zie je vooral bij glas-in-lood, waar de extra ruit ook beschermt. In een monument wil de RCE voorzetramen alleen aan de binnenzijde.^RCE

Over de soorten staat meer in de gids soorten en plaatsen. Prijzen van winkels en makers noemen we niet, omdat er geen onafhankelijke bron voor is. Wat Milieu Centraal per m² rekent, staat in wat een voorzetraam kost.

Binnen of buiten?

Aan de binnenkant zit een voorzetraam droog, je bereikt het makkelijk en de gevel verandert niet. Daarom is binnen in een monument de regel.^RCE Voor huurders telt nog iets: aan de buitenkant van een huurwoning mag het huurcontract strengere regels stellen dan binnen.^BW Een binnenvoorzetraam is dus bijna altijd de eenvoudigste keuze.

Buiten kan een voorzetraam het oude raam beschermen tegen weer en wind. Het nadeel is dat vocht uit de kamer makkelijker tegen het koude buitenglas komt als de kamerkant niet goed dicht zit. Dat lees je terug in het artikel over condens.

Wanneer kies je een voorzetraam?

Milieu Centraal is duidelijk: een voorzetraam, raamfolie of monumentenglas raden ze alleen aan als HR++ echt niet kan.^MC Dat is het geval als:

• je huurt en je verhuurder het glas niet vervangt (zie de gids voor huurders);
• je in een monument woont en het oude raam of het oude glas moet blijven (zie de gids voor monumenten);
• je kozijnen over een paar jaar toch vervangen worden en je tot die tijd minder warmte wilt verliezen.

Kun je wel nieuw glas laten zetten, dan is HR++ de betere keuze. Het isoleert meer dan twee keer zo goed (Ug 1,2 tegen 2,8) en kost per m² ongeveer hetzelfde.^MC

Nadelen om te kennen

• Condens. Zit het voorzetraam niet luchtdicht aan de kamerkant, dan beslaat het oude glas.^RCE
• Vocht elders in huis. TNO waarschuwt dat vocht dat eerst op koude ramen neersloeg, ergens anders terecht kan komen. Blijf dus ventileren.^TNO
• Schoonmaken. Je hebt vier glaszijden in plaats van twee. Een afneembaar of draaibaar raam maakt dat makkelijker; de RCE noemt dat praktischer.^RCE
• Folie en brand. Zelfbouw van folie en isolatieplaat is van kunststof. Volgens TNO smelt de folie bij een kaars eerder dan dat hij brandt, maar dikke montagetape kan als een lont werken.^TNO

Veelgestelde vragen

Is een voorzetraam net zo goed als dubbel glas?

Ongeveer. Milieu Centraal geeft dubbel glas en een voorzetraam dezelfde Ug van 2,8 en noemt de besparing en het warmtegevoel vergelijkbaar.^MC

Werkt een voorzetraam ook op dubbel glas?

Ja, maar het levert minder op. TNO noemt bij oud, dun dubbel glas hooguit 20% minder warmteverlies, tegen tot 35% bij enkel glas.^TNO

Hoeveel ruimte moet er tussen het raam en het voorzetraam?

Ongeveer 1,5 cm. Minder dan 1 cm is te weinig, meer dan 2 cm isoleert minder.^MC

Haal ik een voorzetraam in de zomer weg?

Dat hoeft niet. Volgens TNO helpt het in de zomer zelfs tegen oververhitting. Een los frame kun je wel opbergen en in oktober terugzetten.^TNO